Szczegółowy opis działań digitalizacyjnych dla obiektów bibliotecznych

Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu

Procedury digitalizacji obejmują:

1. selekcję – wybór materiału, który zostanie poddany digitalizacji

2. przygotowanie – zabiegi  konserwatorskie poprzedzające przetworzenie cyfrowe; 

3. konwersję cyfrową pierwotną –  cyfrowe odwzorowanie analogowego oryginału z  zachowaniem maksymalnej zgodności,

Powyższe procedury obejmują następujące działania:

 

1. Prace przygotowawcze 

a. Planowanie wyboru obiektów

b. Wybór modelu danych

c. Organizacja kadry zespołu 

d. Przygotowanie pomieszczeń

e. Wybór/zakup sprzętu do digitalizacji

f. Wybór metody skanowania

g. Wybór metody przetwarzania danych

h. Wybór metody zapisu i przechowywania danych

 

2. Prowadzenie digitalizacji 

a. Planowanie obiektów i określanie priorytetów

b. Pobieranie obiektów do digitalizacji

c. Transport 

d. Weryfikacja i ustalenie parametrów skanowania

e. Skanowanie i kontrola skanów

f. Przetwarzanie i gromadzenie obiektów cyfrowych

g. Udostępnianie reprodukcji cyfrowych lokalnie lub poprzez Internet

 

3. Standardy opisu:

Obiekty cyfrowe powstające w wyniku digitalizacji są opisywane z danymi przejmowanymi z ich analogowych pierwowzorów, uzupełnianymi o metadane właściwe dla obiektów cyfrowych (metadane strukturalne i administracyjne). Opis materiałów bibliotecznych jest zgodny z międzynarodowymi normami ISBD oraz Polską Normą PN-N-01152. Stosujemy format MARC 21. Przy opisie rzeczowym reprodukcji cyfrowej stosowane są hasła przedmiotowe i symbole UKD (Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej), przejętych z danych opisowych pierwowzoru analogowego.

 

4. Standardy techniczne, w tym parametry sprzętowe, oprogramowanie-

Stosowane są następujące parametry techniczne plików cyfrowych, będących wynikiem digitalizacji obiektów bibliotecznych.

1. Zalecenia minimalne dla tekstów drukowanych - książki, gazety, czasopisma bez ilustracji, rysunki, mapy monochromatyczne, nuty, dokumenty urzędowe (normy, monitory, rozporządzenia itp.) maszynopisy, prace licencjackie, magisterskie, doktorskie:

  1. Format: TIFF 6.0 z kompresją CCITT Group4
  2. Rozdzielczość: 300 ppi
  3. Bity na piksel: 1
  4. Wzorce szarości/koloru: nie dotyczy

 

5.  Udostępnianie, w tym:

1. konwersja cyfrowa wtórna –  przygotowanie materiałów do udostępniania, cyfrowe  przetworzenie materiałów  wytworzonych w czasie konwersji cyfrowej pierwotnej (zmiana rozmiaru, naniesienie znaków wodnych, korekcja  etc.);

2. udostępnienie materiałów użytkownikom przy zapewnieniu ich możliwie największej dostępności,

1. Przy udostępnianiu reprodukcji cyfrowych zaleca się utworzenie kopii pochodnych z oryginału cyfrowego:

  1. plik JPG dużej jakości z oryginału (o znacznej kompresji względem pliku TIFF)
  2. wytworzenie plików JPG o zmniejszonej rozdzielczości (w celu publikacji na stronie WWW rozdzielczość ekranowa)
  3. dla plików tekstowych wykonanie operacji  OCR

2. Przy udostępnianiu reprodukcji cyfrowych obiektów bibliotecznych stosowany jest zestaw danych opisowych w formacie MARC21:

 

1. Dokumenty drukowane zwarte

Dane do opisu  MARC 21

Autor/twórca   100, 700 (110, 710)

Tytuł    245

Miejsce wydania,  

wydawca, data wydania 260

Opis fizyczny   300

Sygnatura/numer 

inwentarzowy   pole lokalne 

 

Dokumenty drukowane zwarte MARC21

POLE  100 -- HASŁO GŁÓWNE: NAZWA OSOBOWA (NP)

Wskaźnik

    Pierwszy - typ nazwy osobowej

        0 - nazwa w naturalnej kolejności składników

        1 - nazwa w szyku odwróconym

    Drugi: niezdefiniowany

        . (kropka)

 

Podpola:

    a - nazwa osobowa (NP)

    b - numeracja związana z nazwą (NP)

    c - dopowiedzenie (P)

    d - daty związane z nazwą (NP)

    0 - numer identyfikujący rekord hasła z khw (NP)

 

POLE 245 -- STREFA TYTUŁU I OZNACZENIA ODPOWIEDZIALNOŚCI  (NP)

Wskaźnik:

    Pierwszy - pozycja dodatkowa pod tytułem

        0 - nie tworzy się pozycji dodatkowej

        1 - należy utworzyć pozycję dodatkową.

    Drugi - liczba pomijanych znaków przy szeregowaniu

        0-9 - liczba znaków pomijanych przy szeregowaniu

Podpola:

   a - tytuł  (NP)

   h - typ dokumentu

   b - ciąg dalszy tytułu  (NP)

   n - oznaczenie części lub sekcji  (P)

   p - tytuł części lub sekcji  (P)

   c - pozostałe elementy strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności  (NP)

 

POLE  260 -- STREFA ADRESU WYDAWNICZEGO (NP)

Wskaźniki niezdefiniowane ..

Podpola:

   a - miejsce wydania (P)

   b - nazwa wydawcy/dystrybutora  (P)

   c - data publikacji, dystrybucji/powstania dokumentu (P)

   e - miejsce produkcji (NP)

   f - nazwa producenta (NP)

   g - data produkcji (NP)

 

POLE  300 -- STREFA OPISU FIZYCZNEGO (NP)

Wskaźniki niezdefiniowane..

Podpola:

    3 - wyszczególnienie materiału, którego opis dotyczy

    a - objętość (P)

    b - inne cechy fizyczne (NP)

    c - rozmiary (P)

    e - dokument towarzyszący

POLE LOKALNE – SYGNATURA, NUMER INWENTARZOWY

 

 

6. Zabezpieczenie danych (Ew. repozytoria cyfrowe) - zapis danych powstałych w wyniku konwersji. Tworzony jest zapis głównej kopii w formacie archiwalnym (TIFF) za pomocą systemu na odpowiednim medium przeznaczonym do plików archiwalnych. Format jest bezstratny, obraz zapisany w dużej rozdzielczości, którą otrzymano z cyfrowej na nośnikach pamięci masowej  urządzenia skanującego (według wskazań zawartych w pkt. 4). Pliki są uzupełniane metadanymi, zapisanymi w pliku graficznym  w formacie Exif). Kopie w formacie archiwalnym  zostaną przekazane do bezpiecznego repozytorium cyfrowego, wskazanego przez Bibliotekę Narodową.